Ngħixu Ħniena u Ġenerożità

Riflessjoni fuq it-test mill-Evanġelju skont San Luqa 6:36-38. Il-Qari ta’ waqt il-Quddiesa tat-Tieni Tnejn tar-Randan.
F’dak iż-żmien, Ġesù qal lid-dixxipli tiegħu: “Ħennu, bħalma hu ħanin Missierkom. Tiġġudikawx, u ma tkunux iġġudikati; tikkundannawx, u ma tkunux ikkundannati; aħfru, u ssibu l-maħfra. Agħtu, u jingħatalkom. Kejl tajjeb, marsus, mheżżeż sewwa u mburġat iqegħdulkom f’ħoġorkom; għax bl-istess kejl li tkejlu intom jitkejjel lilkom”.
Lq 6:36-38
Is-silta li għadna kemm qrajna, tkompli mad-diskors ta’ Ġesù fejn ikellimna dwar l-imħabba lejn l-għedewwa. Illum, Ġesù qed jgħidilna b’mod ċar li l-kejl tagħna m’għandux ikun l-ieħor (jiġifieri m’għandniex noqgħodu nkejlu ma’ xulxin) imma Alla. Il-ġimgħa l-oħra qrajna li l-aġir tad-dixxiplu għandu jkun differenti minn dak li toffri d-dinja (mhux anke l-midinbin iħobbu lil min iħobbhom, u mhux anke huma jagħmlu l-ġid lil min jagħmlilhom il-ġid). Il-kmand hu ċar – imitaw il-ħniena t’Alla – “Ħennu, bħalma hu ħanin Missierkom.” Hu ma jitlobx sempliċement li nkunu ġentili jew edukati fl-aġir tagħna, iżda jħeġġiġna biex din il-ħniena ta’ Alla tkun parti integrali mill-ħajja tagħna. X’inhi l-ħniena t’Alla?
L-ewwel u qabel kollox, Hu ħabbna l-ewwel. Allura l-ħniena t’Alla ma tinxtarax, tingħata lilna b’xejn, bħala rigal, anke meta nitbiegħdu minnu, nonqsu, jew nirribellaw. Fl-ewwel qari mill-profeta Daniel (Dan 9:4b-10), il-profeta jmur quddiem Alla, u jistqarr li l-komunità (il-poplu) tbgħedet mill-Kmandamenti, naqset u għamlet id-deni. Jistqarr dan kollu u jitlob maħfra u ħniena minn għand Alla. Kien Alla stess li ddeskriva lilu nnifsu bħala dak
“Alla li jagħder u jħenn; tqil biex jagħdab u kbir fit-tjieba u l-fedeltà. Iħares it-tjieba għal elf ġenerazzjoni u jaħfer il-ħażen, id-dnub u l-ħtija;” (Eżodu 34, 6).
Aħseb ftit kemm-il darba Alla ħafrilek b’mod ġeneruż—kull darba li tlabtu l-maħfra, kull darba li ersaqt lejn is-sagrament tal-qrar!
Jien, din dal-assoluzzjoni ġiet ftit ċara f’moħħi meta darba kont qed naqra xi kummenti ta’ Fr Gabriel Amorth, kien eżorċista tal-Vatikan, u dan jgħid li x-xitan isibha diffiċli, impossibbli, li jikkombatti persuna li tkun għadha li kellha qrara tajba – għax litterallment id-dnubiet ma jkunx hemm – Alla jħassarhom bħal li kieku qatt ma saru. Daqshekk hi kbira l-ħniena tiegħu!
Din il-ħniena t’Alla hi tema rikorrenti fl-Evanġelju skont San Luqa. Il-Papa Ġwanni Pawlu II jgħid li jekk ikollna nagħtu titlu lil dan l-Evanġelju, it-titlu jkun “L-Evanġelju tal-Ħniena.” Lil Ġesù narawh diversi drabi juri ħniena, per eżempju:
- Mal-armla ta’ Najn (Lq 7:11-17; Meta Ġesù jara lil din il-mara, qalbu titqanqal minħabba n-niket kbir tagħha u s-sitwazzjoni li sabet ruħha fiha. B’tenerezza iżda fl-istess ħin b’ċertezza li lilha timlieha b’fiduċja, hu jgħidilha: “Tibqax tibki.” Però, jagħmel iktar minn hekk. Hu jersaq lejn binha li kien mejjet u jqajmu.)
- Mal-mara midinba (Lq 7:36-50)
- “Dnubietek maħfura.” … “Il-fidi tiegħek salvatek; mur bis-sliem.”
- Ġesù jitma folla kbira ta’ nies (Lq 9:10-17)
- Fil-parabolli, bħal tas-Samaritan it-Tajjeb (Lq 7:25-37)
- Saħansitra fil-Ġetsemani, meta wieħed li kien miegħu joħroġ is-sejf u jaqta widnejn il-qaddej tal-qassis il-kbir (Lq 22:50-51)
- U anke fuq is-salib qabel ma’ miet (Lq 23:34)
Fi kliem ieħor, Ġesù qed jgħidilna li d-dixxiplu veru, jrid jgħix ħajja ta’ kompassjoni, li jaf jieqaf ma dak li jiltaqa’ miegħu, u jilbes iż-żarbun tiegħu, mhux b’kurżita’, imma biex jimxi u jgħader lil dak li jkun. (Fil-fatt, jekk ikollna nieqfu ftit mal-kelma li tintuża fl-oriġinal għal-ħniena, is-sinifikat ixaqleb iktar lejn kompassjoni iktar milli sempliċiment turi ħniena, jiddispjaċik għal xi ħadd.)
Madankollu, Ġesù jaf it-tendenzi umani tagħna. Iwissina b’mod espliċitu: “Tiġġudikawx, u ma tkunux iġġudikati; tikkundannawx, u ma tkunux ikkundannati.” Dan il-kliem jistedinna biex nevalwaw lilna nfusna u nwieġbu b’mod onest:
- Kemm-il darba nagħmlu ġudizzji malajr dwar ħaddieħor?
- Kemm-il darba nikkritikaw, forsi anke nikkundannaw, mingħajr ma nifhmu bis-sħiħ it-tbatija jew l-istorja ta’ xi ħadd?
Meta Ġesù qed jagħtina dawn l-istruzzjonijiet, biex ma niġġudikawx u ma nikkundannawx, Hu qed jitlobna biex nieqfu u nirrejalizzaw li aħna lkoll l-istess. Minflok li nagħtu ġudizzju, Hu qed joffrilna alternattiva li twassal għal fejqan, għal-ħniena. Immaġina, kemm ikollna relazzjonijiet aktar sbieħ u b’saħħithom, kieku li minflok ngħaddu ġudizzju, l-ewwel tweġiba tagħna tkun empatija, kompassjoni, fehma.
Ġesù jwiegħdna li jekk aħna naħfru lil oħrajn, aħna niġu maħfura. Il-maħfra tkisser iċ-ċiklu tal-imrar u r-riżentiment, u teħles kemm lil min jagħti kif ukoll lil min jirċievi. Il-maħfra tfejjaq. Imma l-maħfra hija wkoll sfida—tirrikjedi umiltà, kuraġġ, u ħafna drabi sagrifiċċju. Iżda meta naħfru, aħna nkunu qed nirriflettu l-qalb ta’ Alla, u ninfetħu għall-grazzji Tiegħu.
Aħseb ftit dwar xi ħadd li llum għandu bżonn il-maħfra tiegħek. Forsi huwa xi ħadd qrib tiegħek—membru tal-familja, ħabib, jew kollega tax-xogħol. Forsi l-persuna li tant titħabat biex taħfer hi lilek innifsek. Ġesù qed jistiednek tagħmel pass lejn din il-libertà u l-paċi, billi ma tibqax marbut ma dak li jżommok lura milli tħobb b’mod sħiħ kif qed jitlobna Hu.
Fl-aħħarnett, Ġesù jitkellem dwar il-ġenerożità b’lingwaġġ qawwi: “agħtu, u jingħatalkom. Kejl tajjeb, marsus, mheżeż sewwa u mburġat iqegħdulkom f’ħoġorkom.” Din ix-xbieha tiddeskrivi ġenerożità tant abbundanti li hi ħafna ikbar minna. Din turi l-ġenerożità t’Alla, u tfakkarna li meta nagħtu b’xejn—minn qalbna, mir-riżorsi tagħna, mill-ħin tagħna, jew mill-imħabba tagħna—Alla jimmultiplika dawn ir-rigali bla qies.
Meta ngħixu b’mod ġeneruż, aħna mhux biss nirriflettu t-tjubija t’Alla imma noħolqu ambjent biex nilqgħu l-barkiet li Alla jagħtina. Qisu l-ġenerożità tiftaħ tieqa għall-grazzja, li tippermetti li ħajjitna tiġi mżejna b’modi li qatt ma nistgħu nistennew jew saħansitra nimmaġinaw.
Dan ifakkarni f’riflessjoni li taħmel Santa Tereża ta’ Lisiuex. Hi xxebbaħ il-grazzja t’Alla bħar-raġġi tax-xemx. Hi tosserva, meta kienet fil-kjostru tal-kunvent tagħha li x-xemx taqa’ fuq il-fjuri kollha, imma min il-fjura tikber sabiħa, min titbiel, ikun hemm li joħorġu biss il-weraq tal-bidu u ma toħroġx fjura… kollha differenti. Hi tgħid ix-xemx u x-xita mhux fuq kollha qed tinżel? Imma d-differenza hi l-art u kemm il-fjura qed tieħu nutrijenti mill-ħamrija. Hekk aħna, jekk jiddakru mill-Kelma t’Alla, ninfetħu aktar għal-grazzji tiegħu.
Allura llum, ejja nieħdu dan il-kliem ta’ Ġesù għalina personali. Nistaqsu b’mod onest:
- Fejn qed isejjaħli Alla biex nuri aktar ħniena?
- Min għandu bżonn il-maħfra tiegħi llum?
- Kif nista’ nbiddel il-ġudizzju li ngħaddi fuq ħaddieħor f’kompassjoni?
- B’liema modi jien mistieden għall-ġenerożità?
Hekk kif nistinkaw biex ngħixu dan il-kliem ta’ Ġesù, ejja niftakru li l-kapaċità tagħna li nagħtu ħniena, maħfra u ġenerożità toħroġ direttament mill-esperjenza tal-ħniena ta’ Alla lejna. Fiduċjużi, li Alla dejjem jimxi magħna, isaħħaħna u jħeġġiġna biex inħobbu kif iħobb Hu.
Mulej, int turina qalb ħanina f’kull mument. Għinna llum nimitaw il-mogħdrija tiegħek, inżommu lura mill-ġudizzju, noffru maħfra, u nagħtu b’mod ġeneruż. Biddel qalbna biex issir aktar bħal tiegħek. Aħna nemmnu fil-wegħda tiegħek li kif nagħtu, inti tipprovdilna b’mod abbundanti. Amen.